امروز مصادف با پنج شنبه, 12 سرطان , 1399 , Thursday, 2 July , 2020
کد مطلب : 5990 , ,
+
-

حکومت بدون معقولیت و مقبولیت در افغانستان

زمان انتشار : سه‌شنبه, 20 دسامبر , 2016 , بخش : یادداشت

آمریکا می خواهد با روسیه کنار بیاید!

ندای افغانستان: ای کاش رهبران حکومت وحدت ملی می دانستند که تاريخ، آميزه اى از افكار، عقايد و آداب و رسوم در گستره زمان است و بيان واقعيات آن به واقع نگرى و روشن بينى نياز دارد. پرداختن به مقطعى از تاريخ بدون درک و شناخت واقعيات حاكم بر آن، كارى به دور از شيوه تحقيق بوده و پرداختن به تحلیل واقعيت ها و تحليل آن همراه با دخالت حب و بغض ها هم شيوه كم اثر است.

به گزارش ندای افغانستان به نقل از افغان پیپر، تحليل تاريخ چند دهه کشور عزیزمان افغانستان از اين روش ها به دور نمانده و اين خط در منابع واقع نگارى افغانستان معاصر به نگاه درشت قابل مشاهده است. در اين فضاى مشوش و مه آلود نگارش حقایق، شناخت و تفكيک واقعيت ها از بافته ها و گره ها امری است نهایت دشوار و در عين حال ضروری که ما هم در زمره سایرین در این زمینه زبان خامه را به حکم واقعیت نگری بکار می بریم. همت بالا بلندی می خواهد.

تشکیل حکومت وحدت ملی از روزهای اول نه معقولیت داشت و نه مقبولیت اما مجبوریت های زمان و مکان معین مردم ما را مجبور ساخت تا این لقمه استخوان دار را به گلون فرو برند. از سوی دیگر احزاب سیاسی افغانستان با وجود آن که زیادتر قومی زبانی و مذهبی بوده اند در تحولات چندین دهه اخیر اثرگذاری خویش را بطور نسبی داشته اند. تردیدی وجود ندارد که تقلب گسترده و سازمان یافته در انتخابات 1393 ریاست جمهوری لکه ننگی بر دامن مسوولین و برگزار کنندگان این انتخابات بوده و است. با این همه ناباوری ها و بی اعتمادی ها بلاخره هر دو تیم پیشتاز در انتخابات یعنی تیم تحول و تداوم و اصلاحات و همگرایی به هدایت وزیر خارجه آمریکا آقای جان کری به مانور جدید دست زدند که به زعم خودشان مرزهای دوستی و دشمنی را درهم شکستند و خشت نخستین بنای صلح و آشتی را در خانه برادری و دوستی کشور یعنی ایجاد حکومت وحدت ملی گذاشتند.

راست گراهای مذهبی که در هر دو تیم در جریان کمپاین حضور فعال داشتند از چسباندن کلمه اسلامی در آخر نام حزب شان و چپ گراهای سکولار هم از اضافه نمودن قشر، گروه و اندیشه خاص صرف نظر نموده، همه و همه به کلمه حکومت وحدت ملی پناه بردند. در رقابت های انتخاباتی بین این دو تیم رقیب حزب یا نهادی نبود که در جوشانده این دیگ کله و پاچه بی مزه شراکت نداشته باشد. با ایجاد حکومت وحدت ملی همه یک شبه بخاطر وزیر شدن حزب و باورهای خود را با پسوند کلمه ملی از این بخشیدند. به گمان و خیال اینکه همه ملت با آنهاست مثلی که در گذشته احزاب جهادی با چسباندن کلمه اسلامی در آخر حزب شان گمان می کردند اسلام را انحصار کرده اند. بازی های سیاسی ای را که زیر نام اسلام انجام داده بودند خواستند همین سودجویی ها را در حکومت وحدت ملی نیز تجربه کنند. عوض اسلام همه یک شبه ملی گرا شدند چون می خواستند زر اندوزی ها را در سایه کلمه ملی انجام دهند تا اگر بتوانند استفاده ای را که از نام اسلام کرده بودند بعد از این از کلمه حکومت وحدت ملی نیز بدست آورند.

داکتر غنی رییس جمهور در روزهای اول با معاون اول خویش جنرال صاحب عبدالرشید دوستم عاشق و معشوق یکدیگر بودند. آقای غنی رای طرفداران جنرال دوستم را ضرورت داشت و جنرال صاحب دوستم نام معاونیت اول را. با گذشت دو سال از عمر این حکومت آهسته آهسته دیده می شود که متحدین دیروز با مخالفین امروز تبدیل شده می روند. دیگر آقای غنی با معاون اول خود اعتمادی ندارد و معاونش به وی. همچنین محبت ها و نزدیکی های داکتر عبدالله با آقای عطا محمد نور آن باورهای دو سال قبل نیست. از طرفی دیگر همه می دانند که معاون اول رییس جمهور با در نظر داشت ادعاهای که علیه وی احمد ایشچی نموده در چه وضعیتی قرار دارد. بدون تردید آقای اشرف غنی نیز آگاه است که در حال حاضر نادیده گرفتن جنرال عبدالرشید دوستم در سرنوشت حکومت وحدت ملی کار آسانی هم نخواهد بود.

عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی افغانستان که از نفوذ قابل توجهی در ولایت های شمالی افغانستان برخوردار است، در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باعث پیروزی اشرف غنی در انتخابات شد و به عنوان یک متحد کلیدی، نقش مهمی در آرای اشرف غنی داشت. به گفته حامیان جنرال عبدالرشید دوستم وی هدف یک ترور ناموفق در ولایت فاریاب نیز قرار گرفته بود اما جان سالم به در برده است. معاون رییس جمهور در موضع گیری خود در رسانه ها سوی قصد به جان خویش را به مقامات کابل نسبت داد و بدین ترتیب شکاف های ایجاد شده را بین خود و آقای اشرف غنی عمیق تر ساخت. در حال حاضر جنرال دوستم به دلایل مختلف نه فقط چهره ای محبوب در حلقه اطراف رییس جمهور نیست، بلکه مغضوب برخی از آنان نیز واقع است. حلقه ای که پشتون های تکنوکرات و حزب اسلامی در آن سهم پر رنگی دارند.

اشرف غنی پیوند با دوستم را فقط به دلیل کسب رای برقرار کرده بود و گرنه پیش از انتخابات وی خواستار محاکمه دوستم به اتهام جنایات جنگی شده بود. در حقیقت دوستم، حکم خواری در گلو را برای او داشت. اگر آقای غنی علاقمند مجازات معاون اول خود باشد با در نظر داشت مواد قانون اساسی کار آسانی نیست چون رییس جمهور و معاونین آن بر آمده از یک تکت انتخاباتی اند. از سوی دیگر اگر آقای غنی فرصت ایجاد شده بخاطر مجازات کردن معاون خود را غنیمت بداند جناب آقای غنی برای محاکمه و مجازات معاون اول خود به پشتوانه بین المللی نیاز دارد اما به نظر می رسد که چراغ سبز را در این مورد دریافت کرده است. سفرای آمریکا، آلمان، ترکیه، کانادا، نروژ، فرانسه، ژاپن، انگلیس و نمایندگان سازمان ملل و اتحادیه اروپا به دیدار آقای غنی رفته بر علاوه تهدید به قطع کمک ها خواستار بررسی موضوع شده اند. از سوی دیگر اطلاعاتی وجود دارد که آقای غنی بخاطر مجازات معاون اول خود تلاش دارد تا پشتیبانی رهبران جهادی و جامعه بین المللی را همه جانبه با خود داشته باشد. گرچه در حال حاضر روابط بین سران سیاسی و جهادی افغانستان همانند گذشته نیست. چند پارچگی و رقابت در لایه های مختلف سران دیده می شود.

با آن همه در هفته گذشته اشرف غنی برای کسب اطمینان از این موضوع، سران سیاسی و جهادی را به کاخ ریاست جمهوری فراخواند و پیرامون این موضوع به رایزنی پرداخته است. در این نشست مهمترین چهره های سیاسی مانند حامد کرزی، عبدالله، عبدالرب رسول سیاف، یونس قانونی، کریم خلیلی، صبغت الله مجددی و محمد اسماعیل خان همراه با سران پارلمان و سنا حضور داشتند. اگر اطلاعیه کاخ ریاست جمهوری افغانستان حقیقت داشته باشد نشان می دهد که رهبران سیاسی از موضع دولت در خصوص این پرونده حمایت کرده اند و خواستار بررسی موضوع از طریق نهادهای عدلی و قضایی شده اند. بدین ترتیب، باید گفت که غنی چراغ سبز اثرگذارترین فاکتور داخلی را با خود دارد.

همانگونه که بیان شد، دوستم در ولایت های شمالی به ویژه ولایت های جوزجان و فاریاب سر پل نفوذ فوق العاده ای دارد. ازبک تباران درک می کنند که از دست دادن جایگاه دوستم چه پیامدهایی برای آنان خواهد داشت از این روی، محاکمه دوستم را بر نمی تابند. به همین دلیل پیشنهاد داده اند به جای محاکمه در دادگاه، این مساله از طریق یک جرگه محلی حل شود اما دولت مصمم است که پرونده معاون اول به دادگاه رفته و از طریق ارگان های قضایی بررسی شود؛ زیرا کنترل دولت بر دادگاه بیشتر از جرگه است. در صورت محاکمه دوستم در دادگاه، احتمال تظاهرات و شورش در ولایت های شمالی وجود دارد. با توجه به بحران امنیتی که هم اکنون شمال افغانستان در آن غرق است، این جنجال به عمق بحران خواهد افزود.

جنرال عبدالرشید دوستم در خارج از افغانستان هم متحدانی دارد. پیش تر ازبکستان متحد نزدیک او بود، اما در سال های آخر اسلام کریم اف، رییس جمهور فقید ازبکستان، روابطش با دوستم به سردی گراییده بود. شوکت میرضیایف، جانشین کریم اف هم به جای دوستم، با عطا محمد نور، مرد قدرتمند شمال افغانستان روابط گرمی دارد و در مراسم تدفین کریم اف، این امر به خوبی مشخص شد اما باید دید ترکیه متحد مهم دوستم چه خواهد کرد. هر چند که نام سفیر ترکیه هم در بین سفرایی که خواهان بررسی اتهام وارده به دوستم شده اند، دیده می شود اما باید گفت که مهم ترین متحد سیاسی آنکارا غیر از دولت کابل، دوستم است. هنوز همه پیش داوری ها شاید درست از آب به در نیایند. وضعیت پیچیده است هیچ کس نمی داند کی در پهلوی کی ایستاده خواهد شد.

گرچه افغانستانی ها از دیر زمانیست که حرکتهای افراطی چپی و راستی بشمول حکومت وحدت ملی را به تجربه گرفته اند، حرکت هایی که نه بر اساس استراتژی دوامدار و مشخص و اندیشه و تفکر خاص بلکه بر اساس حب و بغض های موقتی و ریاست طلبی ها همواره با یک شکل و قیافه خاص تبارز نموده و در هر مقطعی از تاریخ رنگ و مسیر عوض کرده اند. چه بسا که در تضاد با مسیر قبلی قدم بر داشته اند. پدید آمدن چنین جریان ها و مجموعه ها در زمان جهاد و تا کنون از آن از مثالهای بارز تاریخی کشور است و به خصوص بعد از به وجود آمدن حکومت وحدت ملی که خود را انتخابی نیز می گویند در افغانستان بازار بیشتری پیدا کرده است.

تعداد شخصیت هایی که در زمان انتخابات از شعارهای دهن پر کن خدمت برای مردم گلون پاره می کردند و داد از عدالت و انصاف می زدند و تسبیح های دراز می انداختند و از هر سبحان الله در زبان، کسب هزاران رای در صندوق خود را آرزو داشتند. امروز نه در شعار و نه در عمل در آن مسیر قرار دارند. در حال حاضر ارکان و اعضای حکومت وحدت ملی بخاطر مصالح شخصی حاضر به چرخش یکصد و هشتاد درجه ای اند. جای گله نیست.

افراد و عناصر بی مایه و اساس همیشه در تاریخ پیدا می شوند که برای رسیدن به قدرت چند روزه دنیا همه شعار ها، احساسات ملی و مبانی انسانی و اسلامی را به بازی می گیرند و به ریش همه می خندد، چنانچه طیف های شامل، در حکومت وحدت ملی نیز از همین قماش مردمان اند. احمد سعیدی

دیدگاه ها بسته شده است

آخرین مطالب

مطالب پربازدید