امروز مصادف با پنج شنبه, 12 سرطان , 1399 , Thursday, 2 July , 2020
کد مطلب : 9470 , ,
+
-

ضرورت حمایت از تغذیه باشیرمادر

زمان انتشار : سه‌شنبه, 1 آگوست , 2017 , بخش : مقاله

تغذيه با شير مادر در تعاليم دين مبين اسلام و همة‌اي اديان و باورهاي ديني در طول حيات بشر مورد تاکيد قرار داشته و به اهميت آن اشاره شده ‌است. در دهه‌هاي اخير سازمان صحي ‌جهاني و يونسيف نيز اهميت حفظ و ترويج تغذيه با شير مادر را براي ارتقاء سلامت و تغذيه شيرخوران و کودکان خرد‌‎‌سال مورد تاکيد قرار داده‌اند. اين سازمان براي انحصاري‌ساختن ترويج تغذيه با شير مادر و همگاني‌کردن آن 1 آگست تا 8 آگست را بنام هفته تغذيه با شير مادر مسمي کرده است. هم چنين دولت ها را مکلف ساخته اند تا در همگاني ساختن ترويج تغذيه با شير مادر برنامه هاي عملي را به اجرا بگذارد.
سازمان صحت جهاني، شير‌مصنوعي يا شيرخشک را به عنوان اصلي‌ترين رقيب شير‌مادر اعلام کرده و کشور‌هاي عضو اين سازمان را ترغيب کرده، تا سياست‌هاي سختگيرانةتري را در مورد توريد شيرهاي مصنوعي به اجرا بگذارد. چون شير‌خشک به هيچ عنوان با ترکيبات کمي و کيفي شير مادر برابر نيست؛ اما متاسفانه جايگزين شير مادر شده است.
وزارت صحت‌عامه کشور نيز بنا بر تعهدات که به سازمان صحت جهاني سپرده است همة ساله از روز جهاني تغذيه با شير مادر تجليل مي کند. متأسفانه اين گونه‌تجليل فقط در سطح يک برنامة و اعلام‌تعهد به اجبار‌هاي سازمان جهاني صحت است. کمتر در موردِ فرايندهاي عملي اين برنامه و گسترش آگاهي‌هاي لازم مي‌پردازد. در جامعه کم‌سواد و سنتي‌افغانستان مادران کم‌تر در مورد فوائد‌شيردهي آگاه‌اند و بيشتري زنان فرايند‌شيردهي را يک امر‌طبيعي و غريزي تلقي‌کرده و در جريان پروسه‌شيردهي حمايت‌هاي ناچيز و آگاهي‌اندک را  از طرف نهاد‌هاي صحي و يا خانواده دريافت مي‌کنند.
فوايد تغذيه با شير مادر
تغذيه با شيرمادر به رشد و تکامل جسمي و ذهني كمك‌‌كرده و يک ارتباط‌عميق و صميمي را ميان‌ مادر و طفل بر قرار مي‌کند و امكان تكلم‌بهتر، هوش‌بالاتر و کسب مهارت‌هاي تکاملي و تحصيلي بهتر را در آينده فراهم مي‌كند. شير مادر علاوه بر ارتقاء تکامل جسمي و عاطفي کودک، مزاياي فروان براي مادر نيز دارد: پيشگيري از کم‌خوني، جلوگيري از سرطان‌پستان، جلوگيري از ايجاد شکستگي‌لگن پس از يائسگي در سنين‌بالا و تأخير در شروع‌قاعدگي و جلوگيري از بارداري‌مجدد پس از زايمان، کاهش امراض قلبي‌عروقي از مزاياي شيردهي براي مادران است.
بررسي‌هاي مختلف نشان داده است که تغذيه انحصاري با شيرمادر در  6 ماه اول پس از تولد و ادامه آن تا 3 سالگي ميزان‌ مرگ و مير اطفال را به شدت کاهش‌ميدهد. هزينه‌‌کمتري بر نهاد‌هاي متوالي‌صحت از ناحيه امراض‌شايع و کشنده دوران نوزادي که اغلب‌شان تنها با تکميل دوره شيردهي قابل وقاية و پيشگيري‌اند، تحميل مي‌کند. بر مبناي گزارش سازمان جهاني صحت و سازمان نجات کودکان، کشور‌هاي که برنامه‌هاي عملي را در راستاي نهادينة‌‌ساختن فرهنگ درست‌ شيردهي در جامعه تطبيق کردند توانستند به شدت بر مهار‌بيماري هاي دوران کودکي فايق‌آيند.
نقش نهادهاي  مسؤل در ترويج و نهادينه‌ سازي تغذيه با شير مادر
نگراني از کاهش‌عمومي تغذيه با شير مادر در ارتباط با عوامل اجتماعي فرهنگي از جمله ترويج‌تغذيه با شير‌هاي توليدي به جاي شيرمادر و پيامدهاي ناشي از مصرف آن‌ها (افزايش ابتلا به بيماري، سوء تغذيه و مرگ کودکان) موجب‌شد تا شماري از کشورها تغذيه با شير مادر را تا 6 ماهگي‌اجباري کند و از توريد، فروش و عرضه شيرهاي توليدي و مکمل هاي غذاي اطفال جلوگيري کند.
وزارت صحت‌عامه کشور هم به‌عنوان مسؤل درجه‌يک حفاظت از صحت‌شهروندان کشور موظف‌است تا مطابق پرنسيپ‌هاي سازمان صحت جهاني و پيروي از الگوهاي نتيجه بخش سائر کشور‌ها به نهادينه‌ساختن فرهنگ تغذيه با شير مادر اقدام کند. اين نهاد صرفا در روز جهاني تغذيه با شير مادر مانند سالهاي گذشته به برگزاري سيمنار‌ها و ورکشاپ‌ها بسنده نکند و برنامه‌هاي مدون و عملي در اين مورد روي دست گيرد. نظارت از ورود هر‌نوع شير‌خشک و غذاهاي‌کمکي شيرخوار بايد با رعايت مقررات صادرات و واردات کشور صورت گيرد و پس از ارزيابي کيفي آن از سوي وزارت صحت‌عامه در دسترس مصرف کنندگان قرار‌گيرند.
اهميت نقش نهاد‌هاي قانون گذار
از آنجايي‌که در سالهاي اخير بانوان در عرصةکارهاي اجتماعي اقتصادي مشارکت بيشتر دارند و حضور آنان در فعاليت‌هاي اقتصادي و اداري بيشتر محسوس‌ميشود. از سوي ديگر کار مادر در بيرون از منزل فرصت‌شيردهي و مراقبت از نوزاد را محدود ساخته و مهم‌ترين دغدغه مادران شاغل پس از بازگشت از محل‌کار، شيردهي و مراقبت از کودک است. لذا نهاد‌هاي قانون گذار سهولت‌هاي را براي حمايت از مادران شاغل بينديشند. تا آنان ضمن حفظ شغل خود در کنار فرزندشان باشند و مکاني مناسب براي نگهداري کودک در کنار محل کار در نظر گرفته‌شود . هم‌چنين حمايت از مادران در دوران شيردهي را با اجراي کردن حق برخورداري از مرخصي‌زايمان و شيردهي، مرخصي‌ساعتي شيردهي، حفظ امنيت‌شغلي و دسترسي به مهد کودك را مورد تاکيد، قرار‌دهند.
گر چند مقرره طرز تغذيه با شير مادر و قانون حمايت از حقوق طفل که به منظور تأمين حقوق اساسي اطفال در نظر گرفته شده‌است عملا در قوانين کشور موجود و نافذ‌است. با آنهم اما و اگر‌هاي در مورد تطبيق‌درست آن و حمايت از مادران شاغل شيرده وجود دارد. عدم‌ موجوديت ميکانيزم‌واضح به منظور سياستگذاري، نظارت و تعيين نحوه آن بـر اجرا و ترويج مقرره طرز تغذيه با شير مادر در وزارت‌صحت، از چالش‌هاي جدي اين نهاد محسوب‌ ميشود. در کنار موارد فوق بالا بردن فرهنگ حمايت از مادران شيرده، تغيير و اصلاح در رفتار‌ها و ديدگاه ‌ها ميتواند از جمله تمهيدات باشند که نهاد‌هاي قانون‌گذار در همکاري با وزارت‌صحت براي حمايت از مادران شيرده در قوانين به وجود آورند، تا مادران شيرده در کنار انجام وظيفه مطابق قانون بتوانند از سهولت‌ها و فرصت‌هاي که قانون براي آنان در نظرگرفتند، استفاده کنند.
آسيب هاي ناشي از عدم شيردهي با شير مادر
مطالعات و پژوهش‌هاي جديد نشان داده‌است، مادران که به دليل مصروفيت‌هاي شغلي، حاکم بودن سنت‌ها و باور‌هاي نادرست، اطلاعات‌کم مادر در باره نحوه‌‌شيردهي، خستگي و کمبود‌وقت نتوانستند به کودکان شان به شکل مرتب شير بدهند، اطفال شان در دورة کودکي و نوزادي در معرض ابتلا به بيماري‌هاي عفوني طروق‌تنفسي و ساير امراض شايع و کشنده دورة نوزادي قرار مي‌گيرند. و علاوه بر آن ممکن است در دوران بزرگسالي بيشتر در معرض بيماري‌هاي قلبي‌عروقي، سرطان‌ها، ديابت، اختلالات‌رواني، کم‌هوشي، مشکلات در تکلم، ناتواني در کسب‌مهارتهاي تکاملي و تحصيلي و چاقي در سنين بالا مبتلا شوند.

دیدگاه ها بسته شده است

آخرین مطالب

مطالب پربازدید