امروز مصادف با چهارشنبه, 9 میزان , 1399 , Wednesday, 30 September , 2020
کد مطلب : 5105 , ,
+
-

داعش پس از عراق و سوریه به کجا خیمه خواهد زد؟

زمان انتشار : چهارشنبه, 9 نوامبر , 2016 , بخش : مقاله

داعش

گروه موسوم به دولت اسلامي يا داعش يک پروژه سياسي چند منظوره بود که در کشورهاي ناامن عراق و سوريه ظهور کرد و در مدت کوتاه به يکي از پر قدرت ترين و خطرناکترين گروه شورشي در اين منطقه تبديل شد. افکار افراطي و رويه هاي خشن و غير انساني اين گروه همه روزه در رسانه هاي جهان بازتاب مي يافت و وجدان انسان هاي بيدار را نسبت به اعمال ضد بشري اين گروه  بر مي انگيخت.
قدرت رو به گسترش داعش وعملکردهاي خشن و ددمنشانه اين گروه در قبال مردم ملکي و بي گناه و الگو برداري گروه هاي مسلح ديگر کشورها از افکار و رفتارهاي داعش و حتا بيعت و اعلام وفاداري شان با رهبر گروه دولت اسلامي، در عمل اين گروه را به يک تهديد امنيتي جدي براي منطقه و حتا جهان تبديل کرد.
اکنون که جامعه جهاني براي نابودي اين گروه تصميم گرفته اند و عمليات هاي چندجانبه در شهرهاي موصل عراق و رقه سوريه به حيث بزرگترين پايگاههاي داعش آغاز شده است، اين سؤال مطرح مي شود که اين گروه پس از شکست در عراق و سوريه به کجا خواهد رفت و کدام کشور را به عنوان مرکز فرماندهي و عملياتي خود انتخاب خواهد کرد؟ پاکستان و افغانستان دو کشوري اند که به دليل حضور دهها گروه تروريستي در اين منطقه و فعال بودن شبکه القاعده در آن سوي خط ديورند و امکان جابجايي آنها در دو طرف مرز، مي توانند مناسب ترين مکان براي پناهگاه هاي گروه داعش باشد. چنانچه اين اتفاق رخ دهد، بدون ترديد ناامني در افغانستان شدت پيدا مي کند و چالش هاي امنيتي، اين کشور را در تنگناهاي بيشتري گرفتار خواهد کرد. از اينرو تحليل اين مسأله و اتخاذ سياست هاي پيشگيرانه دراين رابطه مي تواند از حضور قدرتمند داعش در اين منطقه جلوگيري نمايد. براي تبيين اين موضوع مروري بر روند فعاليت هاي اين گروه در عراق و سوريه حتمي به نظر مي رسد.
گروه داعش در واقع از اعضاي باقي مانده القاعده در عراق تشکيل شد. اين گروه در سال 2012 نام جديد خود را تحت عنوان»دولت اسلامي عراق و شام» (ISIS ) اعلام کرد. سپس به قصد رويارويي و سرنگوني نظام سوريه وارد اين کشور شد. اين گروه در سال 2014 ميلادي با عقب‌نشيني ارتش عراق در شهرهاي مهم فلوجه و موصل، زيرساخت‌هاي دولتي و منطقه‌ ­اي هر دوطرف مرز سوريه و عراق را تحت کنترل درآورد.
نطفه اين گروه شورشي توسط «ابو مصعب الزرقاوي» که اردني‌الاصل بود کاشته شد و همگام با تحولات عراق به رشدش ادامه داد. زرقاوي ابتداء با ايمن الظواهري رهبر القاعده ارتباط داشت؛ اما به دليل عملکردهاي مستقلانه و نپذيرفتن سياست گام به گام القاعده براي سرنگوني حکومت عراق، در سال 2004 از القاعده اخراج گرديد. پس از سرنگوني صدام، دو تصميم آمريکا و حکومت ائتلافي در عراق در افزايش قدرت زرقاوي نقش اساسي ايفا کرد: اولا حکومت عراق تصميم گرفت که افراد وابسته به حزب بعث را در پست ها و مقام هاي دولتي راه ندهند. اين تصميم سبب بيکاري و در عين حال نارضايتي تعدادي از افراد وابسته به حکومت صدام بود. ثانيا در نتيجه تصميم آمريکا بر انحلال نيروهاي امنيتي و ارتش عراق، هزاران نيروي نظامي آموزش ديده بيکار شدند و آنها مجبور شدند به گروه هاي مخالف مسلح دولت عراق بپيوندند.
نيروهاي زرقاوي را که درآغاز بيشتر نيروهاي افغانستاني و پاکستاني تشکيل مي داد، با پيوستن نظاميان و فرماندهان نظامي مرتبط به حزب بعث عراق و نيروهاي سوري، قدرت و نفوذ اين گروه را در منطقه بيش از پيش گسترش داد. اما اين قدرت زياد دوام نکرد؛ زيرا نيروهاي آمريکايي عمليات ويژه اي را در بين سال هاي 2006- 2007 به منظور سرکوب گروه هاي تروريستي شروع کرد که در اثر اين عمليات قدرت اين گروه بيش از حد تضعيف شد.
زرقاوي در ماه جون سال 2006 در اثر حمله هوايي نيروهاي آمريکا کشته شد. مرگ زرقاوي پيروزي بزرگ براي آمريکا و سرويس اطلاعاتي عراق و نيز براي شبکه القاعده عراق به حساب آمد. پس از مرگ زرقاوي ايمن الظواهري، ابو ايوب المصري را به سمت رهبر القاعده در عراق تعيين کرد. المصري در اکتبر 2006 به دولت اسلامي عراق پيوست و جنگ هاي خود را در برابر نيروهاي عراقي شدت بخشيد و مناطق بيشتري را به قلمرو گروه خود اضافه کرد.
پس از آن، ابوبکر البغدادي که به « ابو دعاء « نيز شهرت دارد، رهبري دولت اسلامي را به عهده گرفت.
نام اصلي او «ابراهيم عواد ابراهيم علي البدر»و از منطقه سامراي عراق است و تا مقطع دکترا تحصيل کرده است. اعضاي خانواده او از سال ها پيش در پاکستان رفته و تاهنوز هم در آنجا زندگي مي کنند، خود البغدادي به احتمال زياد در سوريه به گونه پنهاني زندگي مي کند. البغدادي پس از تکيه زدن به کرسي رهبري گروه « دولت اسلامي «، خود را امير المؤمنين اعلام کرد. بغدادي براي تجديد قوا و به دست آوردن قدرت از دست رفته گروه، سياست درهاي باز را براي پيوستن تمامي افراد آزاد شده از زندان آمريکايي در عراق، در پيش گرفت، بدين طريق اين گروه پناهگاه خوبي براي مخالفان دولت عراق شده بود و افراد زيادي به اين گروه پيوستند که در ميان آنها کارشناسان زبده نظامي نيز حضور داشتند.
ابوبکر البغدادي، رهبر گروه داعش در آغاز حرکت خود، تنها به دنبال قدرت و داشتن قلمرو در کشور عراق بود؛ اما بحران سوريه، توجه بغدادي را به سوي ظرفيت‌هاي داخل اين کشور جذب کرد و همين موضوع باعث شد نام گروه خود را تغيير دهد. رويکرد داعش بر خلاف القاعده تنها به سوءقصد و جنگ چريکي خلاصه نمي شود، بلکه گسترش قلمرو جغرافيايي و تصرف اراضي از مهم‌ترين اصول جنگي اين گروه به شمار مي رود.
در اوايل سال 2012 و پس از شروع جنگ داخلي در سوريه، گروه «دولت اسلامي عراق و شام» شکل گرفت و اين گروه به اتفاق جبهه النصره در سوريه، عليه حکومت بشار اسد جنگيد. مسأله ديگري که به قدرت بيشتر اين گروه منجر شد حمله به زندان ابوقريب در سال 2013 ميلادي بود که در نتيجه اين حمله بين پنجصد تا ششصد نفر از جنگاوران قديمي و کارآزموده القاعده از زندان گريختند و همه آن‌ها به گروه دولت اسلامي پيوستند.
سيطره و تسلط تروريست‌ها در شهرهاي سوريه و اطراف پايتخت عراق، نگراني جدي را براي دولت امريکا به وجود آورد. آمريکا معتقد بود که اين گروه ها با تصرف اين مناطق، مي‌توانند با شعار «دشمن دور يعني غرب» دردسر بزرگي براي آمريکا ايجاد کند و منافع اين کشور را در تمام جهان با خطر مواجه سازد. به همين خاطر آمريکا از دولت عراق حمايت کرد.
اکنون گروه داعش در عراق و سوريه به شدت تحت فشار قرار گرفته است و اين نگراني را خلق کرده است که اين گروه نيروهاي خود را به افغانستان اعزام کند.
داعش يک گروه شناور است. با ايجاد فشار و هرج و مرج و انتخاب کشورهاي ضعيف، کار خود را آغاز مي‌کند. از اينرو بعيد به نظر نمي رسد که گروه داعش افغانستان را به عنوان مقصد بعدي انتخاب مي کند. چرا که مناطق مرزي افغانستان و پاکستان مي تواند امن‌ ترين مکان براي طرح ‌ريزي عمليات‌ها و استراتژي‌هاي نظامي اين گروه به حساب آيد. به هر حال دولت افغانستان و ائتلاف مبارزه با تروريسم بايد تلاش کنند تا ريشه اين گروه خشن و بيرحم تروريستي در عراق و سوريه خشکانده شود؛ وگرنه اين گروه در آينده امنيت بين المللي را به مخاطره انداخته و درد سر بزرگي براي قدرت هاي بزرگ در جهان خلق خواهد کرد.

دیدگاه ها بسته شده است

آخرین مطالب

مطالب پربازدید