امروز مصادف با پنج شنبه, 10 میزان , 1399 , Thursday, 1 October , 2020
کد مطلب : 9664 , ,
+
-

چرا کرزی آمریکا ستیز شد؟

زمان انتشار : شنبه, 19 آگوست , 2017 , بخش : یادداشت

استمرار سیاست مصلحت گرایانه کرزی در درون حکومت افتضاحی گسترده در ساختار درونی کشور بجای گذاشت و این میراث فاسد برای حکومت بعدی ماند. در ساختار روابط خارجی نیز سیاست مماشات و مصلحت گرایانه تام کرزی تا جایی رسید که رییس جمهور پیشین ایران در ارگ ریاست جمهوری در کابل، افغانستان را حکومت اشغال شده از جانب آمریکایی ها خواند. هرچند که غنی با نام سازندگی وارد قدرت شد اما توهم آرمان گرایانه وی در پنج حلقه سیاست خارجی یکی پس از دیگری با شکست روبرو شد و دیده شود که تداوم این روزمرگی ها هر یک در نوع خود کشور را در اذهان عمومی و در جایگاه میان کشورها به کدام سو می برد!

محمد عمر داوود زی، رییس دفتر رییس جمهور پیشین در گفتگو با "تحول" درخصوص دورنمای سیاسی دوران کرزی گفت: وقتی که حکومت قبلی 16 سال پیش آغاز بکار کرد، افغانستان زیر صفر بود؛ وزارت خارجه، داکترین روابط خارجی و مشاوریت امنیت ملی برای کار وجود نداشت. اولویت آن زمان نهادسازی برای بوجود آوردن ظرفیت ها بود و این را نمی توان گفت که هیچ کاری در آن زمان نشده است.

داوود زی می گوید: مشاوریت امنیت ملی و استراتژی روابط بین الملل در آن زمان ساخته شد و برای تطبیق به وزیر خارجه داده شد اما اینکه چرا تطبیق نمی شد به روزمرگی و ابهام و خطای در روابط بر می گردد. زمانیکه در ایران یا پاکستان سفیر بودم یک پارگراف سیاست خارجی در جایی نبود که عمق، حدود و تمرکز روابط را روشن کند و باید خودمان تحقیق می کردیم و از رییس جمهور اجازه اش را می گرفتیم این حالت تا اکنون جریان دارد.

رییس دفتر رییس جمهور سابق، درخصوص سیاست خارجی در حکومت فعلی اظهار می کند: سیاست خارجی و منطقوی به تراوش ذهنی یک نفر مربوط می شود، اگر این نفر اول خوش باشد یک نوع موضع گیری دارد و اگر به هر دلیلی ناخوش باشد موضع گیری دیگری اختیار می کند.

در زمان حکومت آقای حکومت، دیپلمات های آمریکا و آقای خلیلزاد در یاداشت های دیپلماتیک خود نوشتند که توافقنامه بن در فضای باز دخالت کشورهای منطقه و فرامنطقه تصویب شد و حکومتی مبتنی برآن در افغانستان ایجاد شد. در این فضای باز کشورهای همسایه و منطقه مهره های خود را در درون دستگاه سیاسی افغانستان جابجا کردند.

سفیر پیشین ایران در خصوص اینکه چقدر کارگزاران کشور به کانال های خارجی وابسته هستند بیان می کند: درجایی نخوانده ام که کشورها مهره های خود را درون دستگاه سیاسی کشور جابجا کرده باشند و شاید این صحبت ها زیاده روی باشد اما اینکه کشورها منافع ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک خود را در نظر بگیرند درست است.

کرزی در یک کنفرانس مطبوعاتی خود گفته بود که درون دستگاه سیاسی افغانستان جاسوس خارجی وجود دارد و در یک سفر خارجی به آمریکا نیز کریم خرم و جاوید را به عنوان رییس دفتر و معین سیاسی وزارت خارجی به جاسوس انگلیس و پاکستان بودن متهم کرد، داوود زی دراینباره می گوید: این مساله از یک زاویه دیگر هم قابل بحث است. کشورها لیستی از شخصیت هایی که با کشورهای بیرونی شان رابطه خوب دارند را تهیه می کنند، این افراد برای آن کشور جاسوس بحساب نمی آیند و سرمایه محسوب می شوند که اگر روزی مشکلی پیدا شد از آنها به عنوان سرمایه استفاده شود.

وی افزود: تراژدی ما این بوده است که وقتی یک فرد از کشوری با ما رابطه خوب دارد، بجای اینکه وی را سرمایه حساب کنیم به او برچسب جاسوس می زنیم درحالی که قضیه می تواند برعکس هم باشد.

داوود زی، درباره اینکه برخی از کشورها پول های خود را به مجرای ارگ بمنظور اعمال نفوذ در تصمیمات بزرگ سرازیر می کنند اظهار می کند: ژاپن، ایران، امارات و آمریکا نه تنها پول زیر میزی که نمایان نیز پول فرستاده اند و تنها فرقش با پول های دیگر این بوده که نقدا فرستاده شده اند. اینکه آن کشورها چقدر با این پول ها پالیسی های کشور را متاثر کنند به طرف افغانستان مربوط می شود. دریافت پول از ایران، یک سال قبل از اینکه من رییس دفتر باشم، جریان داشته است و در ملاقات آقای خاتمی و با آقای کرزی این پول به اسم تحفه برای حل مشکل مالی قبول می شد. هربار که سفیر ایران پول می آورد رسید می گرفت و پول به بانک ملی حساب رییس جمهور کرزی واریز می شد.

سفیر پیشین در ایران، درخصوص اینکه چرا موضع گیری کرزی بعد از دوره ریاست جمهوری درخصوص آمریکا تغییر یافت می گوید: روزی که وارد دفتر کرزی شدم، کرزی ای را یافتم که بسیار قریب آمریکا بود به اندازه ای که اگر یک عسکر آمریکایی کشته می شد با نامه و تیلیفون پیام تسلیت خود را می رساند اما در اواخری که از ریاست جمهوری بیرون می شد، گفت که آمریکا در آوردن و رشد تروریزم ملامت است. این کلان ترین سوال است که چرا آن کرزی به این کرزی بدل شد!

این مقام سیاسی کشور، درخصوص اینکه آیا کرزی رد همسویی با ایران آمریکا ستیز شده است بیان می کند: ایرانی ها، روس ها، چینی ها و پاکستانی ها و هیچ منبع خارجی در این قضیه دست ندارند، البته که حسن روحانی به کرزی گفت که معاهده را امضا کند اما بین سیاست های روحانی و احمدی نژاد فرق زیاد است.

وی افزود: اشتباهات عملیاتی آمریکا در افغانستان و یا شاید هم بگفته خود وی پختگی سیاسی باعث شده است این موضع را اختیار کند. شاید بتوان گفت که هر دو طرف ملامت هستند. هم کرزی که وضعیت را به این سرحد رساند و هم طرف آمریکایی که اوضاع را به این وضعیت رساند. امروز در کشوری هستیم که اگر فکر کنیم آمریکا می رود، دل مان می لرزد چرا بعد از 17 سال حضور اینها باید اینطور تصور شود.

داوود زی، درخصوص سیاست خارجی غنی در ارتباط با کشورهای منطقه و فرامنطقه معتقد است: سیاست خارجی انعکاس وضعیت داخلی کشور است. هرطور که سیاست داخلی شکل بگیرد، سیاست خارجی از آن متاثر است. تیم رییس جمهور شامل چهار شخصیت معاون اول، معاون دوم، نماینده خاص و رییس جمهور است که هر کدام باید از یک قوم می بود اما این تیکت، امروز دو قسمت رییس جمهور و معاون است.

رییس دفتر رییس جمهور پیشین افزود: وقتی وضعیت داخلی اینطور باشد، چه انتظاری است که این اوضاع به سیاست خارجی منتقل نشود. اینکه استراتژی آمریکا به تعویق می افتد، آمریکایی ها بین خود مشکلی ندارند که ندانند چه کنند؛ دلیلش وضعیت نابسامان داخل کشور است. اگر طرفی سرمایه گذاری را زیاد می کند، بدنبال همتای درست و نماینده درست است نه همتایی که اپوزیسون داخل حکومتش از اپوزیسون بیرون حکومتش کلان تر باشد. مشکلات سیاست خارجی تحت تاثیر وضعیت شاریده و ناقص سیاست داخلی است که حکومت وحدت ملی باید خود را از این حالت بیرون بکشد.

این درحالی است که وی، درخصوص عقلانیت سیاسی در دوره حاکیمت کرزی می گوید: مشکلات ناشی از سواد سیاسی کرزی نبوده است و ناشی از زد و بندهای تیمی، رابطه با کشورهای خارجی و تنش های منطقه بوده است و اگر مشکلاتی هم بوده است مربوط به تیم کرزی بوده نه شخص وی. کرزی همیشه مشورت زیاد متهم بوده است و این یکی از خوبی های وی بوده است.

داوود زی، درباره اینکه حضور آمریکا چقدر برای افغانستان عقلانی است بیان می کند: افغانستان دو راه دارد، یا باید با همسایگان خود یک اجماع بسازد و مسالمت آمیز طوری زندگی کند که نه آنها از افغانستان بترسند و نه خود از آنها هراس داشته باشدکه این مورد با کوشش هایی که تاحال شده است، در کوتاه مدت ممکن نیست و بدیل دیگر این است که یک قدرت دیگر در خاک باشد چرا که اگر نباشد، حالت 1990 در کشور تکرار می شود.

وی افزود: آمریکا در ساخت آلمان، ژاپن، کره جنوبی و اروپا نقش داشت اما هیچ یک از آنها غلام آمریکا نشدند. درباره افغانستان نیز عمیق ترین و بلند ترین سطح روابط را با آمریکا داشته باشیم اما مانند دیگر کشورها غلام آن کشور نشویم و این رابطه باید به این وضاحت روشن باشد.

کد (26)

دیدگاه ها بسته شده است

آخرین مطالب

مطالب پربازدید